Janusz Taranienko (ur. 1954 r. w Białymstoku) – polski poeta, krytyk literacki, redaktor oraz animator życia literackiego, związany z formacją „Nowa Prywatność”. Absolwent filologii polskiej na Uniwersytecie Warszawskim (1977). Jako krytyk i poeta debiutował na przełomie lat 1976 i 1977 na łamach odpowiednio Poezji oraz tygodnika ITD.
Po ukończeniu studiów powrócił do rodzinnego Białegostoku, gdzie w latach 1977–1987 pracował jako asystent w Instytucie Filologii Polskiej Filii UW, specjalizując się w poetyce i teorii literatury. Aktywnie włączył się w animację lokalnego życia literackiego u boku m.in. Wiesława Kazaneckiego (razem z Waldemarem Smaszczem, Janem Sochoniem, Janem Leończukiem). Prowadził warsztaty literackie w ramach białostockiego Korespondencyjnego Koła Młodych Pisarzy (KKMP), inicjując wydawanie środowiskowych broszur, almanachów oraz wkładki literackiej „Akapit” w piśmie zakładowym „Fasty” (1978).
Podobne inicjatywy rozwijał także później przez blisko dwie dekady (2006–2022) jako założyciel i instruktor Pracowni Literatury Młodzieżowego Domu Kultury w Białymstoku, kształtującej piszącą młodzież licealną i studencką. Pod egidą Pracowni Literatury MDK zredagował i wydał osiem pozycji książkowych: pięć indywidualnych debiutów swoich słuchaczy oraz trzy antologie wojewódzkiego konkursu „O Srebrne Pióro MDK” (który po śmierci Wiesława Szymańskiego przyjął jego imię).
W okresie stanu wojennego zaangażował się w działalność podziemną – w kwietniu 1982 roku zredagował (wraz z Dariuszem Boguskim) zbiór wierszy wojennych Gryps, będący pierwszą publikacją niezależnej Białostockiej Oficyny Wydawniczej. Był także związany z zespołem redakcyjnym podziemnego Biuletynu Informacyjnego Regionu Białystok. Za obronę wolnego słowa został uhonorowany odznaką „Zasłużony Działacz Kultury” (2000) oraz odznaką „Za zasługi dla niepodległości 1956–1989” (2018). Wspomnienia z tego okresu oraz realia ówczesnego życia akademickiego przedstawił w wywiadzie w książce Białostockie środowisko filologiczne 1968–2018. Historia w 45 wywiadach (UwB, 2018).
W latach 2015–2023 był związany z Wydziałem Filologicznym Uniwersytetu w Białymstoku jako redaktor pisma Próby. Nieregularnik Filologiczny oraz serii literackiej Białostockiej Kolekcji Filologicznej (BKF). W ramach serii BKF współredagował tomy poetyckie i prozatorskie m.in. Teresy Radziewicz, Anny Markowej, Krzysztofa Puławskiego oraz Lesława Sadowskiego. Na łamach Prób publikował własne teksty oraz promował twórczość swoich słuchaczy z Pracowni Literatury MDK. Uczestniczył również w ogólnopolskich konferencjach naukowych, a jego studia krytyczne ukazywały się w uniwersyteckich tomach zbiorowych.
Na przełomie lat 80. i 90. okazjonalnie uprawiał literaturę popularną. Wspólnie z Marianem P. Rawinisem (pod pseudonimem Peter Janees) opublikował powieści Facet z Beauty Falls (1989, wznowioną w 2010 r. jako Siedem kamyków) oraz Dziewczyna w ślubnej sukni (drukowaną pierwotnie w odcinkach w Gazecie Współczesnej w 1989 r. i wydaną książkowo w 2010 r. jako Kłopotliwa dziewczyna). Jest także współautorem scenariusza komiksu Wirus (1990, wspólnie z Wiesławem Szymańskim pod pseudonimem Wesley Tarr). W publicystyce posługiwał się sporadycznie anagramem Antoni J. Arek. W latach 2018–2020 prowadził autorską audycję Kawiarnia Literacka w Radiu Akadera.
Jest autorem następujących książek autorskich:
Tom yizkor funkcjonuje również w sieci jako e-book na platformie Google Play oraz w wydaniu papierowym na platformie Amazon (zarówno w wersji polskiej, jak i w autorskim tłumaczeniu na język angielski).
Należy do Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Prowadzi autorską stronę internetową: https://janusz.taranienko.pl
Janusz Taranienko (ur. 1954 w Białymstoku) – poeta, krytyk literacki, redaktor i animator życia literackiego, członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich. Absolwent polonistyki Uniwersytetu Warszawskiego (1977). W latach 1977–1987 asystent w Instytucie Filologii Polskiej Filii UW w Białymstoku. W stanie wojennym zaangażowany w opozycji demokratycznej (m.in. redaktor podziemnego tomu Gryps, 1982). W latach 2006–2022 założyciel i instruktor Pracowni Literatury MDK w Białymstoku, a w latach 2015–2023 redaktor wydawnictw Wydziału Filologicznego UwB (serii literackiej Białostocka Kolekcja Filologiczna oraz pisma Próby). W latach 2018–2020 prowadził autorską audycję Kawiarnia Literacka w Radiu Akadera. Autor tomów poetyckich: przeszłości (2015, nominacja do Nagrody Literackiej im. Wiesława Kazaneckiego), rupieciarnia (2022) oraz tomu yizkor (2025, nominacja do Nagrody Literackiej „Orfeusz Mazurski” 2026). Opublikował bajkę dla dzieci O Bąbelku, który nie miał ogonka (2024) oraz powieści sensacyjne (wspólnie z M. P. Rawinisem pod pseudonimem Peter Janees).
Strona autorska: https://janusz.taranienko.pl